یاشاسین آذربایجان

 

 بهجت آباد خاطره سی

اوستاد شهریار                

 

اولدوز ساياراق گؤزله ميشم هر گئجه ياری

 

گج گلمه ده دير يار ، يئنه اولموش گئجه ، ياری

 

گؤزلر آسيلی ، يوخ نه قارالتی ، نه ده بير سس

 

باتميش  قولاغيم  گؤر نه دؤشورمكده دی داری

 

بير قوش « آييغام ! »‌سويليه رك ، گاهدان اييلده ر

 

گاهدان  اونودا يئل دئيه لای ــ لای هوش آپاری

 

ياتميش هامی ، بير آللاه اوياقدير ، داها بير من

 

مندن آشاغی كيمسه يوخ ، اوندان دا  يوخاری

 

قورخوم بودی يار گلمه يه ، بيردن ياريلا صبح

 

باغريم  ياريلار ، صبحوم  آچيلما ، سنی تاری !

 

دان اولدوزی ايسته ر چيخا ، گؤز يالواری چيخما

 

او چيخماسادا ، اولدوزومون  يوخدی  چيخاری

 

گلمز ، تانيرام بختيمی ، ايندی آغارار صبح

 

قاش  بيله  آغارديقجا  ،  داها  باش  دا  آغاری

 

عشقين كی قراريندا وفا اولمياجاقميش

 

بيلمم  كی  طبيعت  نيه  قويموش بو قراری ؟

 

سانكی خوروزون سون بانی ، خنجر دی سوخولدی

 

سينه مده اؤرك واراسا ، كسيب قيردی داماری

 

ريشخندله قيرجاندی سحر ، سويله دی : دورما

 

جان قورخوسی وار عشقين ، اوتوزدون بو قوماری

 

اولدوم قره گون ، آيريلادی او ساری تئلدن

 

بونجا  قره  گونلردی  ايدن  رنگيمی  ساری

 

گؤز ياشلاری هر يئردن آخارسا ، منی توشلار

 

دريايه  باخار ،  بللی دی ، چايلارين  آخاری

 

از بس منی ياپراق كيمی هجرانلا سارالديب

 

باخسان اوزونه سانكی قيزيل گولدی قيزاردی

 

محراب شفقده ئوزومی سجده ده گؤردوم

 

قان ايچره غميم يوخ ، اوزوم اولسون سنه ساری

 

عشقی واريدی « شهريار » ين گللی ـ چيچكلی

 

افسوس ، قارا يل اسدی ، خزان اولدی بهاری

 

 

 

یازان: علی تبریز لی * 87/07/23 ساعات 0:55 * اوستاد شهریار | ثابیت لینک

       

        گئتمه ترسا بالاسي

                                                               اوستاد شهريار

 

اذن وئر  توي  گئجه سي  منده سنه  دايه  گليم

ال  قاتاندا  سنه  مشاطه ، تماشايه  گليم

سن بو مهتاب گئجه سي سئيره چيخان بير سرواول

اذن وئر، منده دالونجا سورونوب سايه گليم

منه ده  باخدين  او  شهلا  گؤزوله ، من  قاراگون

جرئتيم  اولمادي  بير  كلمه  تمنايه   گليم

من جهنمده ده باش ياسديقا قويسام  سنيله

هئچ آييلمام كي دوروب جنت  مأوايه  گليم

ننه  قارنيندادا  سنله أكيز  اولسيديم  اگر

ايسته مزديم دوغولوب بيرده بو دنيايه گليم

سن ياتيب جنتي  رؤياده گؤرنده  گئجه لر

منده جنتده قوش اوللام ،كي او رؤيايه گليم

قيتليغ ايللر ياغشي تك قورويوب گؤزياشميز

كوي  عشقونده  گرك بيرده  مصلايه  گليم

سنده صحرايه مارال لار كيمي بير چيخ،نولي كي

منده بير صيده چيخانلار كيمي،صحرايه گليم

آللاهوندان سن اگر قورخميوب ،اولسان ترسا

قورخورام منده دؤنوب دين مسيحايه  گليم

شيخ صنعان كيمي  دونقوز  اوتاريب  ايللرجه

سني بير گؤرمك ايچون معبد ترسايه  گليم

يوخ صنم ! آنلاماديم ، آنلاماديم ، حاشا من

بوراخيم مسجديمي ، سنله كليسايه گليم !

گل چيخاق طورتجلايه، سن اول جلوه ي طور

من ده موسي كيمي ، اوطوره تجلايه گليم

شيردير« شهريار» ين شعري ، الينده شمشير

كيم دئيه ر من بئله بير شيرله دعوايه گليم

 

 

یازان: علی تبریز لی * 86/12/01 ساعات 17:32 * اوستاد شهریار | ثابیت لینک

                          

           هلال محرم

                                               اوستاد شهریار

 

محرم دیر ، خانیم زینب عزاسی

بیزی  سسلر  حسینین   کربلاسی

یولی  باغلی  قالیب  دشمن الینده

داها زوارینین یوق سس- صداسی

( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر )

(حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )

 

چاغیر شاه  نجف گلسین  هرایه

جهادیله  آچاق  یول  کربلایه

علی نین  ذوالفقاری داده چاتسین

حسین قربانلاری گلسین منایه

( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر )

(حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )

 

جهاد میدانی دیر، ملت دایانسین

مسلمان خواب غفلتدن اویانسین

اوجالسین    نعره      الله اکبر

گرک  کافر جهنم ایچره  یانسین

( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر )

(حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )

 

گلیب غیرت گونی ، همت زمانی

اوجالداق   باشدا  آذربایجانی

گئده ک   صدام   کافرله  جهاده

ییخاق بو بی مروت ائو ییخانی

( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر )

(حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )

 

حسین زواری نین قورتاردی صبری

قیراق بو قوردلاری ، کافتاری ، بیری

آچاق  یول  کربلایه ، کاظمینه

چکک  آغوشه  او شش  گوشه  قبری

( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر )

(حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )

 

گرک دین اولماسا ، دونیانی آتماق

شرف ،عزتلی بیر دونیا یاراتماق

سعادت دیر حسین قربانلاری تک

شهادتله   لقاء   اللهه   چاتماق

( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر )

(حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )

 

مسلمان صف چکیب دعوایه گلسین

چاغیر عباسی  تاسوعایه  گلسین

قیزی زینب أوزی  صاحب عزادیر

چاغیر زهرانی عاشورایه گلسین

( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر )

(حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )

 

آنا ! اوغلون شهید اولدی مبارک

شهادتله سعید اولدی ، مبارک

امید  جنتین  تاپدین ، دا سندن

جهنم  ناامید  اولدی ، مبارک

( بئله طوی کیم گؤروب دنیاده قاسم )

( طویی یاسه دؤنن شهزاده قاسم )

 

آنا ! اوغلون علی اکبر  فداسی

طویی قاسم کیمی اولموش عزاسی

دوروب جنت قاپوسیندا گؤزتلیر

که  گلسینلر  آناسی له ،  آتاسی

( بئله طوی کیم گؤروب دنیاده قاسم )

( طویی یاسه دؤنن شهزاده قاسم )

 

 

یازان: علی تبریز لی * 86/10/11 ساعات 16:0 * اوستاد شهریار | ثابیت لینک

 

گشتی در خانه استاد شهریار

 

 

موزه ادبی استاد شهریار که پس از درگذشت استاد سخن، سید محمد حسین شهریار تبریزی ، توسط شهرداری تبریز ، در محل منزل مسکونی استاد ، تاسیس گردیده ، در کوی مقصودیه تبریز واقع است و تابلو های متعددی رهگذران را به سوی این کانون عشق وعرفان راهنمایی می کند.

کوی مقصودیه تبریز که استاد شهریار ، سالهای آخر عمر پربرکت خود را در آنجا سپری کرده ، ازمحلات قدیمی تبریز است که توسط مقصود بیگ آق قویونلو بنا گردیده و محل سکونت برخی از مشاهیر معاصر تبریز ، از جمله علی مسیو ، حسین کاظم زاده ایرانشهر، محمد علی تربیت ، حاج میرزا آقا بلوری ، میرزا اسماعیل نوبری ، حاج رضا صراف و دیگر رجال نان آور این دیار بوده است . تاسیس این موزه آبرومند ، در این نقطه از شهر نیزازهرجهت مناسب ودرخور شأن آن بزرگمرد دنیای شعر وادب می باشد .

هنگام ورود به حیاط موزه استاد شهریار با آوای دلنشینی که شاه اثرخود« حیدربابا یه سلام » را زمزمه می کند ، به مهمانانش خوش آمد می گوید وبازدید کننده ، هنگام ورود به ساختمان موزه ، با دیدن مصرع « نالد به حال زارمن امشب سه تار من » با تمام وجود ، بوی شهریار را استشمام می کند . شهریاری که استاد مسلم سخن بود و از جمله نوادری که در دوران حیاتش آثار نامیرایش دست به دست می گشت وضبط سینه ها می گردید و پس از آنکه شاهکار جاودانه اش « حیدربابا یه سلام » به بیش از 50 زبان زنده دنیا ترجمه شد ، آوازه اش در اقصی نقاط جهان پرتو افکن گردید و دلها را تسخیر نمود .

از میان اشعار متعددی که در وصف این فرزند خلف آذربایجان سروده شده ، دوبیتی از اخوان ثالث ، انتخاب و به در ورودی موزه نصب گردیده که در واقع انتخاب مناسبی هم بوده : 

شهریارا ، تو همان دلبرو دارای عزیزی   

نازنینا ، تو همان  پاک ترین  پرتو  جانی

ای برای تو بمیرم، که تو تب کرده عشقی

ای بلای تو به جانم ، که تو جانی و جهانی

 

      

 

وقتی قدم در داخل موزه می گذاری و گشتی در اتاق های مختلف می زنی و وسایل چیده شده را نظاره می کنی ، چنین به نظر می رسد که تلفیق چندین هنردراین موزه ، مجموعه باارزشی را در معرض دید همگان قرار داده است .

دستخط های خود استاد ، در ویترینی چیده شده که اغلب اشعارش را با خطی زیبا به رشته تحریردرآورده است و در واقع ، هنر شعر را با خوشنویسی در هم آمیخته و نشان می دهد که شهریار درعرصه خوشنویسی نیز داعیه دار بود ، ولی این هنراو ، همیشه تحت تأثیر و زیر سایه شعر او بود .

همچنین ابیاتی از « حیدربابا یه سلام » که با خط هنرمندانه استادان خوشنویسی از جمله « استاد حسین رسام » و « استاد حسین هریسی » تقریر گشته و در کنار تصاویری از استاد شهریار به همراه مشاهیری چون بولود قارا چورلو(سهند) ، استاد ابوالحسن اقبال آذر ، استاد ابوالحسن صبا و... زینت بخش دیوارهای موزه گشته است و در جنب آنها چند تابلو نقاشی و بیوگرافی استاد جلب توجه می کند .

مینیاتورهائی از صحنه های مختلف منظومه « حیدر بابا یه سلام » به گوشه ای از موزه ، جلوه خاصی بخشیده و هنگامی که چشم بازدید کننده به منظره دل انگیز صف کشیدن دختران روستا بر می خورد که غرق تماشای جریان سیلاب ها و غرش صاعقه ها گردیده اند و همزمان صدای خود استاد را می شنود که این تابلوی دلربا را با آوای جان بخشی توصیف می کند ، خود را کنار آن صحنه حاضر و ناظرآن رخداد دل انگیز و به یاد ماندنی می یابد .

در یکی از اتاق ها ، ماکتی زیبا از روستای خشکناب و کوه حیدربابا ( زادگاه پدری استاد شهریار) قرار گرفته و هنرمند خالق این ماکت ، با چیره دستی ، نه تنها طبیعت بکر و دلگشای آن نقطه از آذربایجان را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داده ، بلکه موقعیت کوه و روستا را به گونه ای زیبا نشان داده است . در کنار آن ، نیمه ماکتی از مقبرة الشعرای تبریز یعنی آرامگاه ابدی استاد شهریار دیده می شود . در همین اتاق ، لباس ها و کلاه استاد ، در ویترینی قرار گرفته است . در اتاق بعدی ، دیگر وسایل شخصی استاد را چیده اند ، وسایلی که همیشه مورد استفاده اش بوده ، ازبین آنها قلم ودوات ، عصا وعینک فرزند پیر حیدربابا ، خاطره ها را زنده می کند . دفتر یادداشت خصوصی استاد شهریار که با خط زیبای خودش نوشته شده ، خاطرات به یاد ماندنی را در خود ضبط وثبت کرده است .

کتابخانه شخصی استاد و دیوان های فارسی وترکی او ، در جوار کتابهائی که درباره شاعر وآثارش نوشته شده است و ترجمه هائی از حیدربابا یه سلام درجای جای موزه، جا گرفته و دنیای ادب وهنر را در خود جای داده است .

این مجموعه گرانقدر که نشانگر بخشی از تاریخ ادب معاصر آذربایحان می باشد ، دستمایه گرانبهائی است برای محققان و دانش پژوهان و جالب توجه برای همگان . وبه همین علت است که بازدید کننده می خواهد آنها را هرچه بیشتر ببیند و باصطلاح در بحر آنها فرو رود و دل کندن ار آنها برایش سخت است . هنگام ترک موزه ، استاد شهریار مهمانانش را بااین بند از حیدربابا یه سلام مشایعت می کند که دنیائی از پند و عبرت را در خو نهفته دارد :

 

حیدربابا   دونیا  یالان  دونیادی              سلیماندان نوحدان قالان دونیادی

اوغول دوغان درده سالان دونیادی           هر کیمسیه هرنه وئریب آلیبدی

افلاطوندان بیر قورو آد قالیبدی

 

                              

 

       قایناق : کتاب مشاهیر آذربایجان ( جلد دوم )

                                                                   یازان : دکتر صمد  سرداری نیا  

 

یازان: علی تبریز لی * 86/07/17 ساعات 21:16 * اوستاد شهریار | ثابیت لینک

                        تورکون دیلی  

                                          اوستاد شهریار

               

 

 

تورکون دیلی تک سوگلی،ایستکلی دیل اولماز

ئوزگه دیله قاتسان، بواصیل دیل،اصیل اولماز

ئوز شعرینی  فارسا -  عربه  قاتماسا   شاعر

شعری  اوخویانلار  ،  ائشیدنلر  کسیل  اولماز

فارس شاعری چوخ سؤزلرینی بیزدن آپارمیش

« صابر» کیمی بیر سفره لی شاعر ، پخیل اولماز

تورکون مثلی ، فولکلوری  دنیا  دا  تک  دیر

خان  یورقانی ، کند ایچره مثل دیر ، میتیل اولماز

آذر قوشونی ،  قیصر رومی  اسیر ائتمیش

کسری   سؤزودیر بیر بئله  تاریخ   ناغیل  اولماز

پیشمیش کیمی ، شعرین ده گر ک داد- دوزی اولسون

کند اهلی  بیلرلر کی  دوشابسیز خشیل  اولماز

سرزلرده  جواهر کیمی دیر ، اصلی بدلدن

تشخیص وئرن اولسا بوقده ر زیر- زیبیل اولماز

شاعر اولا بیلمزسن ، آنان دوغماسا شاعر

مس سن ، آبالام ،هر ساری کؤینک قیزیل اولماز

چوخ قیسا بوی اولسان اولیسان جن کیمی شیطان

چوق دا اوزون اولما  که  اوزوندا  عقیل  اولماز

مندن ده نه ظالم چیخار، اوغلوم ، نه قصاص چی

بیر دفعه  بونی  قان  کی ایپکدن  قیزیل  اولماز

آزاد  قوی  اوغول  عشقی  طبیعتده بولونسون

داغ - داشدا دوغولموش ده لی جیران حمیل اولماز

انسان اودی  دوتسون  بو ذلیل  خلقین الیندن

آللاهی  سؤرسن ،  بئله انسان  ذلیل  اولماز

چوق داکی سرابون سویی وار یاغ - بالی واردیر

باش عرشه ده چاتدیرسا ، سراب اردبیل اولماز

ملت غمی اولسا ، بو جوجوقلار چؤپه دونمز*

اربابلار  یمیزدان  دا  قارینلار طبیل  اولماز

دوز واختا  دولار تاختا -  طاباق  ادویه ایله

اوندا  کی  ننه م  سانجیلانار زنجفیل  اولماز

بو « شهریار» ین طبعی کیمی چیممه لی چشمه

کوثر اولا بیلسه  دئمیرم ، سلسبیل  اولماز

 

                                                                                      شهریار    1348 

 

 

*اصلینده : بیر ذره مساوات اولا ، شاعر چپه دنمز

 

 

یازان: علی تبریز لی * 86/06/21 ساعات 19:30 * اوستاد شهریار | ثابیت لینک